کتابخانه آنلاین

کتابخانه دیجیتال یا كتابخانه آنلاین چیست؟

كتابخانه الكترونیكی چیست؟
کتابخانه الکترونیک کتابخانه ای است که شامل مواد و خدمات الکترونیکی است .مواد الکترونیک میتواند تمام مواد دیجیتال را شامل  شود ( مثل مجله الکترونیکی ، کتاب الکترونیکی و…) همچنین اشکــال مختلف آنالوگ ها را که جهت استفــــــاده از آنها نیاز به الکتریسیته میباشد نیز شامل میشوند.

عبارت کتابخـــانه الکترونیک به طور ضمنی بدان مفهوم است که فرایندهای اصلی کتابخانه،به طوراساسی باید دارای   ماهیت الکترونیک شونـــد بدیهی است مهم ترین شیـــوه تحقق این امر ، استفـــاده گسترده از رایانه برای دسترس پذیرکردن خدمات چون نمــــا یه درون خط ، امکـــانات کاوش و بازیاب متن کامل،بایگانی خودکار سوابق و تصمیم گیری مبتنی بر رایانه است.
یک شاخص مهم کتابخانــه الکترونیکی ، حرکت آگاهــانه به سوی استفاده گسترده از رسانه های الکترونیکی برای ذخیره، بازیابی و ارائه اطلاعات است و به معنای آن است  که کتابخانه های الکترونیکی اطلاعات بیشتــری را به شکل الکترونیکی یعنی در قالب لوح های فشرده یا دستیـــابی از طر یق اینترنت فراهـم آورنــد. استفــاده شبکـه ای از پایگاه های لوح فشرده از ویژگی های اصلی   کتابخانه های الکترونیکی است.

اگر چه در این کتابخانه ها از رسانه های الکترونیکی استفاده گسترده ای میشود، اما کتاب های متعارف نیز درکنار انتشارات الکترونیکی حضورخواهد داشت.به همین ترتیب کتابداران کتابخانه های الکترونیکی نیز کمک قابل ملاحظه ای در خصوص موضوعات کتابخانه ای میکنند، در عین حال برخی از درخواست های روزمره ای که کتابداران به آن ها رسیدگی میکنند خودکار میشود و به وسیله رایانه پاسخ داده میشود .online-library  کتابخانه دیجیتال یا كتابخانه آنلاین چیست؟ online library

ویژگیهای بارز کتابخانه آنلاین و دیجیتال

کتابخانه‌های دیجیتال . وجه دیجیتال کتابخانه‌های سنتی هستند که مجموعه‌های دیجیتال و سنتی یعنی مواد الکترونیکی و کاغذی را در بر می‌گیرد.
کتابخانه‌های دیجیتال هم به مهارت کتابداران احتیاج داردو هم مهارت دانشمندان کارآمد رایانه.
در کتابخانه‌های دیجیتال فاصله میان جویندگان و پدید آورندگان تقریبا به صفر می‌رسد.
کتابخانه دیجیتال علاقمندان به موضوعات مشترک را از سراسر کشور کنار هم می‌آورد و به آنها امکان می‌دهد که در هرجای ایران و حتی جهان در موضوعات مورد علاقه شان به بحث بنشیند و این باعث می‌شود فاصله میان نخبگان کشور از بین برود و آنها بتوانند مسائل خودشان را با دانشمندان و نخبگان جهان مطرح نمایند.
در کتابخانه‌های دیجیتال . امکان استفاده همزمان از یک منبع خاص برای استفاده کنندگان فراهم است . برخلاف کتابخانه‌های فیزیکی برای کتابخانه‌های مجازی دو مقوله زمان و مکان . کلمات بی مفهومی هستند. از این نظر که خدمات کتابخانه‌ای را به زمان و مکان خاص محدود نمی‌سازند و اطلاعات موجود در این کتابخانه‌ها در تمامی روزهای هفته و در تمامی ساعات شبانه روز قابل دستیابی می‌باشند.

کتابخانه دیجیتال  کتابخانه دیجیتال یا كتابخانه آنلاین چیست؟ JamesRThompsonCenterWide

 

Interactivity (تبادل بینابین مطالب با یکدیگر)

ترغیب شدن بیشتر برای ادامه خواندن، سهولت نگهداری و یاد سپاری مطالب و توانایی بیشتر در کنترل مطالب از جمله موارد بسیار مهم برای خواننده می باشد. یک کتاب الکترونیکی با امکاناتی مانند فرامتن (Hyperlink) امکان تبادل بینابین مطالب و نیز مرور همزمان آنها با یکدیگر را فراهم میکند. این راحتی جستجو به ویژه برای افرادی که با مطالب تحقیقاتی سر و کار دارند بسیار حایز اهمیت می باشد.

Multimedia Capability (پشتیبانی از امکانات مالتی مدیا)

کتاب های الکترونیکی حتی می توانند این امکان را داشته باشند که به مطالب کتاب گوش دهید! نرم افزارهایی چون Microsoft Reader از امکانات بسیار خوبی از جمله خواندن متون برخوردار می باشند. این مطلب صرفاً جالب است اما برای افرادی مثل نابینایان و یا کسانی که مشکل خواندن مطالب را دارند نوید بخش عصری تازه در آموزش و اطلاع رسانی می باشد. همچنین این کتاب ها امکان خوبی برای برای بزرگ نمایی مطالب و پخش فیلم و تصاویر دارند.

Useability (سهولت کار و اجرا)

اکثریت قریب به اتفاق مردم برای نوشتن و یا خواندن مطالب از طریق رایانه از نرم افزارهایی چون Word استفاده می کنند. به عنوان یکی از مشکلات نرم افزار Word این است که مطلبی که در یک نسخه آن مثل Word 97 و یا در یک ویندوز فارسی ساز نوشته می شود به سادگی در نسخه دیگر این نرم افزار قابل اجرا نیست.

به طوری که اگر شما آن را به رایانه دیگر که دارای نسخه دیگری است ببرید مخصوصاً اگر آن مطلب به زبانی غیر انگلیسی نوشته شده باشد، ممکن است به همان دقت اجرا نشود و نیز ممکن است بسیاری ازافراد برای خواندن مطلبی که درقالب PDF دراختیار دارند، نرم افزارهای ویژه اجرای PDF را نداشته باشند و حتی نام آن ها را نیز نشنیده باشند.

شما کتاب الکترونیکی خود را صرف نظر از نوع سیستم عامل و یا وجود نرم افزاری برای خواندن آن نه تنها ساده تر از ورق زدن یک روزنامه خواهیدخواند، بلکه از امکانات بسیارجالب دیگر آن نیز آن نیز بهره مند خواهید شد و حتی می توانید از درون کتاب برای نویسنده آن ایمیل بفرستید! در یک کتاب الکترونیکی مطالب بسیار طولانی مثلاً نسخه کامل قرآن یا دیوان اشعار را می توان به صورت کلیک روی فهرست ها و دسته بندی ها به ساده ترین شکل مرورکرد.

کتابخانه الکترونیکی شهرداری شیراز این افتخار را دارد که برای کاربران گرامی خود اطلاعات و محتویات الکترونیکی را تهیه و در دسترس آنان قرار دهد. بی شک خدمات ما دارای کمبود و یا نقص می باشد که از شما کاربران عزیز خواهانیم تا برای بالا بردن کیفیت و کمیت خدمات، ما را با نظرات و انتقادات خود بهره مند سازند.

منابع کتابخانه دیجیتال 

  •    اسکن و دیجیتال کردن منابع انتخاب شده
  •    خریداری و یا تهیه منابع موجود به صورت دیجیتال و چندرسانه‌ای
  •    گردآوری برخی منابع مرتبط با اهداف سازمان از شبکه جهانی وب با رعایت مسائل مربوط به حق مؤلف
  •    گزینش و تبدیل منابع میکروفرمی موجود در سازمان به صورت دیجیتال
  •    تهیه برخی منابع مورد نیاز از طریق مبادله با سایر مراکز و کتابخانه‌های داخلی و خارجی

 

خط مشی دسترسی به منابع کتابخانه دیجیتال
در مرحله اول کار، دسترسی به بیشتر منابع برای عموم آزاد و رایگان خواهد بود. در مراحل بعدی بنا به صلاحدید رؤسای ادارات و با تأئید رئیس سازمان ممکن است محدودیتهایی اِعمال شود. این محدودیتها می‌تواند شامل تعریف نام کاربر و کلمه عبور، دریافت هزینه برای مرور برخی از بخشها، اجازه دسترسی به برخی منابع فقط برای جامعه‌ای خاص از استفاده‌کنندگان مانند محققان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی و غیره باشد.



منابع انتخاب شده برای ارائه از طریق کتابخانه دیجیتال به سه شکل زیر عرضه می‌شود

  1.  منابع دیجیتال که فایل آن در اختیار کتابخانه‌است
  2.  منابع دیجیتال که نسخه‌ای مجاز از یک فایل موجود در سایر کتابخانه‌هاست
  3. منابع دیجیتال که تنها به صورت پیوند فرامتنی عرضه می‌شود اما فایل آن متعلق به کتابخانه‌های دیگراست

نظارت بر امور کتابخانه دیجیتال و ارزیابی آن در تمام مراحل تشکیل کتابخانه دیجیتال و بعد از اتمام و راه‌اندازی کتابخانه، کمیته موظف به نظارت و ارزیابی کلی امور انجام یافته و نیز بررسی مزایا و نارسایی‌های کتابخانه خواهد بود
علل گرایش به کتابخانه‌های دیجیتال
فنآوری اطلاعات
فناوری اطلاعات یا IT به فناوری‌هایی اطلاق می‌شود که امکانات لازم برای جمع آوری، انباشت پردازش و توزیع اطلاعات فراهم می‌کند. محور این فن آوری، رایانه و ارتباطات راه دور است . رایانه‌ها اساسا کارپردازش و انباشت اطلاعات را انجام می‌دهند و ارتباطات راه دور، امکان پخش و توزیع این اطلاعات را در سطحی بسیار وسیع فراهم می-سازد. فناوری یکی از دستاوردهای آدمی است که در ایجاد فرهنگ و تمدن بشری نقش مهمی داشته‌است.

هیچ جنبه‌ای از زندگی انسانها را نمی‌بینیم که از فناوری تاثیر نپذیرفته باشد. کتابخانه‌ها ازجمله کتابخانه‌های تخصصی از این قاعده کلی مستثنی نیستند. خود فناوری ساخت کاغذ و چاپ متحرک، مجموعه کتابخانه‌ها را به سرعت بی سابقه‌ای افزایش داد، این افزایش بر همه جنبه‌های کتابداری تاثیر نهاد و عامل مهمی در بوجود آمدن کتابداری حرفه‌ای بود. این مسیر روز به روز در حال تحول و پیشرفت است و جهت آن به سوی افزایش تواناییهای انسان در به دست آوردن دقیق اطلاعات می‌باشد

فناوری رایانه‌ای باتوجه به این که از توانایی انباشت وآماده سازی حجم بزرگی از اطلاعات برخوردار بود به کتابخانه‌ها راه یافت و مورد استفاده قرار گرفت.

جستجوی پیوسته در بانکها و پایگاههای اطلاعاتی تحولاتی را بوجود آورد که به متخصصان رایانه یا متخصصان شبکه کتابخانه منجر شد. شبکه اینترنت باهدف تسهیل ارتباطات بشری، رایانه‌ها را به خدمت گرفت. توسعه این شبکه به ایده دهکده جهانی و به دنبال آن مفاهیمی مانند کتابخانه‌های الکترونیک یا مجازی انجامید.
آنچه موجب شده‌است که کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع رسانی از فن آوری نوین استفاده کنند عبارتست از:

سرعت، حافظه، دقت بسیار زیاد در فراهم آوری، انباشت و بازیابی اطلاعات به مدد رایانه و صرفه جویی در نیروی انسانی، ایجاد ارزش افزوده، انعطاف پذیری در برابر نیازهای گوناگون، دسترسی یکپارچه به اطلاعات، امکان استفاده ارزان از اطلاعات سایر کتابخانه‌ها و پایگاهها داده‌ها، امکان روزآمد کردن و اصلاح اطلاعات به شکلی ساده و سریع و اشتراک منابع.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *